Meer informatie over Borderline
Omschrijving
In het leven gaat bijna nooit alles van een leien dakje. Iedereen krijgt te maken met tegenslagen: zakken voor een examen of afgewezen worden voor een baan. Ook heeft iedereen wel eens een fikse ruzie met een vriend, vriendin of collega. Maar bij sommige mensen zijn veranderingen, mislukkingen en heftige conflicten eerder regel dan uitzondering. Ze beginnen impulsief en vol enthousiasme aan een nieuwe opleiding of vertellen dolgelukkig over hun nieuwe grote liefde. Maar na een paar maanden is de situatie vaak helemaal veranderd: ze zijn gestopt met de opleiding omdat die toch niet aan de verwachtingen voldeed en die nieuwe vriend bleek opeens een waardeloze kerel. Mensen die dit vaak overkomt en die steeds opnieuw vastlopen in hun chaotische leven, hebben mogelijk een borderline persoonlijkheidsstoornis, meestal kortweg borderline genoemd.
Verschijnselen
Impulsiviteit
Mensen met borderline nemen nogal eens impulsieve beslissingen (zonder er goed over na te denken). Ze kunnen bijvoorbeeld na het lezen van een interessante vacature plotseling van baan veranderen. Die impulsiviteit kan ook tot uitdrukking komen in het smijten met geld, alcohol- of drugsmisbruik, eetstoornissen en snel wisselende seksuele contacten. Ook woede-uitbarstingen kunnen erbij horen.
Stemmingswisselingen
De stemming van iemand met borderline kan sterk en snel (zelfs binnen enkele uren) wisselen. Iemand met borderline lijkt verder ‘overgevoelig’ te reageren op gebeurtenissen en uitspraken. Een ogenschijnlijk onschuldige opmerking kan bijvoorbeeld tot een woede-uitbarsting of een huilbui leiden, korte tijd later gevolgd door een vrolijke bui, alsof er niets gebeurd is.
Denken in uitersten
Bij borderline wordt de wereld opgedeeld in uitersten: zwart en wit, goed en slecht, mooi en lelijk, alles of niets. Er bestaan geen grijstinten. De ene dag kan de persoon zeer enthousiast over iets zijn en de volgende dag kan hij of zij het ‘helemaal niks’ vinden.
Extreme angst om verlaten te worden
Mensen met een borderline stoornis hebben een grote behoefte aan intieme relaties, maar zijn daar tegelijkertijd bang voor. Ze zijn extreem bang om in de steek gelaten te worden. Dit kan ertoe leiden dat ze iemand die belangrijk voor hen is voortdurend op de proef stellen.
Opzettelijke zelfverwonding (automutilatie)Veel mensen met borderline krassen zichzelf met scherpe voorwerpen of branden zich met een sigaret. Ook gedachten over of pogingen tot zelfdoding komen veel voor.
Identiteitsproblemen
Mensen met borderline hebben meestal weinig zelfvertrouwen en een negatief zelfbeeld. Daarnaast zijn ze erg gevoelig voor kritiek. Ze twijfelen constant over wat ze zullen aanpakken en wat ze met hun leven willen.
Dissociatieve verschijnselen
Mensen met borderline kunnen momenten van vervreemding hebben, het gevoel ‘er niet echt te zijn’ of een sterk en beangstigend gevoel van innerlijke leegte. Soms weten ze even echt niet wat ze gedaan hebben of hoe ze ergens zijn gekomen.
Psychotische verschijnselen
Soms krijgen mensen met borderline last van psychotische verschijnselen, zoals in de war of achterdochtig zijn en stemmen horen. Deze verschijnselen kunnen enkele uren of dagen duren.
Oorzaken
Borderline wordt veroorzaakt door een combinatie van biologische, psychische en sociale factoren. De belangrijkste biologische factor is aanleg. Impulsief gedrag, heftige emoties en stemmingswisselingen kunnen in aanleg aanwezig zijn. Dit heeft te maken met de verwerking van prikkels in de hersenen. Psychische en sociale factoren spelen ook een belangrijke rol, met name ingrijpende ervaringen en gevoelens van grote onveiligheid in de kindertijd. Bijvoorbeeld een instabiele gezinssituatie, emotionele verwaarlozing, agressie en seksueel misbruik. Om die reden hebben mensen met deze stoornis vaak moeite met het aangaan van een (langdurige) band met anderen.
Folders
In onderstaande folders van de Nederlandse vereniging voor Psychiatrie en de Psychowijzer vindt u meer informatie over borderline.
In gesprek over: borderline persoonlijkheidsstoornis
Borderline: als het evenwicht zoek is
Websites
Stichting borderline (landelijke patiëntenorganisatie)
Stichting Leven met borderline (belangenorganisatie)